Okolice obecnego Władysławowa zasiedlali od dawna Kaszubi, już w XIII wieku tworzyli oni rybacką społeczność utrzymującą się z połowów ryb i towarzyszących im zajęć. Prawo lokacyjne osada otrzymała w XIV wieku, a w XVII potwierdzenie praw lokacyjnych wydał Władysław IV, którego imię będzie później towarzyszyć tej okolicy.
Prawdziwa historia Władysławowa rozpoczyna się podczas zaślubin Polski z morzem, po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku. Piękno krajobrazu i podniosły charakter przedsięwzięcia, któremu przewodził Generał Haller, sprawiły, że oficer ppłk. Henryk Bagiński zdecydował się zakupić kilkadziesiąt hektarów ziemi. Powstała w ten sposób osada przyjęła nazwę „Hallerowo”, a znajdowała się w obrębie Wielkiej Wsi, wioski, której dzieje rozpoczynają się jeszcze w XIII wieku. Wspólne przedsięwzięcie Aleksandra Andrzejewskiego, rodziny Trolińskich i kilku innych właścicieli ziemskich z okolicy, pozwoliło stworzyć niewielkie nadmorskie letnisko o wdzięcznej nazwie „Wielka Wieś Hallerowo”. Jeszcze przed 1925 rokiem we wsi, dotąd rybackiej i biednej, poławiają sie pierwsze wille, pensjonaty. Swoje domy, piękne drewniane bryły, posiadali – Jan Dworzański, adiunkt gen. Hallera, Bagińscy, którzy zainwestowali w pensjonat „Warszawianka”, Andrzejewscy posiadali pensjonat „Solmare”. Okoliczna ludność pomna wartości patriotycznych, przepełniona pragnieniem szerzenia kultury, założyła Towarzystwo Przyjaciół Hallerowa, które to inicjowało rozwój osady i rozsławienie jej, przynajmniej na terenie Polski. Towarzystwo przyczyniło się do powstania pierwszego w osadzie kościoła, realizując projekt kaplicy p.w. Św. Wojciecha.
Dogodne połączenie komunikacyjne z resztą kraju sprawiło, że ludzie kultury, mieszkańcy stolicy i wielkie znakomitości odnalazły w tym zakątku wybrzeża miłą, wakacyjną przystań. W owym czasie, gdy pojawiało się tu coraz więcej turystów, a dach kościoła miał się na ukończeniu, wybudowano brukowaną drogę (obecnie zabytkowy „Bulwar Nadmorski”) łączącą Wielką Wieś Hallerowo z letniskiem Jastrzębia Góra.
Jeszcze przed II Wojną Światową miasteczko zamieszkiwało ponad pół tysiąca ludzi, przyjezdni wysiadali z pociągów na murowaną stację kolejową, nocowali w licznych pensjonatach, stołowali się w restauracji, a miejscowe dzieci uczyły się w niewielkiej podstawówce. W 1929 roku rozpoczęto starania o powstanie w Hallerowie portu rybackiego. Już w 1938 roku zakończono budowę sztucznego portu (pozbawionego ujścia rzeki) i nadano mu, a przy okazji i całemu miasteczku, nazwę Władysławowo, na cześć Władysława IV. Pomiędzy portem, a dotychczasową wsią pojawiało się coraz więcej domów, tworzących stopniowo centrum obecnego Władysławowa. Jeszcze przed wybuchem wielkiej wojny wybudowano „Dom Rybaka” z kinem i czytelnią, wybudowano remizę zaopatrzoną w sikawki ręczne, a także zadbano o wydmy i nadbrzeżne tereny. Podczas wojny i okupacji niemieckiej, zamordowano wielu kaszubskich obywateli, rozpoczęto akcję przesiedleńczą, zasiano terror. Miejscowość, zajęta przez Niemców w pierwszych dniach ataku, została wyzwolona w 1945 roku i od tego momentu rozpoczął się żmudny proces odbudowy zniszczeń. Port rybacki nabrał na znaczeniu ze względu na możliwość dostarczenia odbudowującej się Polsce pożywienia, a Towarzystwo Przyjaciół Hallerowa, nie mogąc usankcjonować prawnie swojego istnienia, zebrało się po raz ostatni. W okresie powojennym ugruntowała się nazwa Władysławowo dla portu oraz Hallerowa i Wielkiej Wsi.
Dynamiczny rozwój, na który złożyły się – rozbudowa i unowocześnienie portu, asfaltowe drogi, rozwój budownictwa mieszkalnego, szkolnictwa i miejsc kultury, sprawiły, że władze Polski nadały osadzie prawa miejskie już w 1963 roku. W 1973 roku miastu nadano herb, kilka lat później utworzono Nadmorski Park Krajobrazowy, obejmujący także Gminę Władysławowo, rozpoczęto starania o zachowanie dziedzictwa zapoczątkowanego przez gen. Hallera – otworzono w „Hallerówce” Izbę Pamięci, a w 1991 roku ponownie rozpoczęło działalność Towarzystwo Przyjaciół Hallerowa.
W latach 90-tych miasto postawiło na rozwój turystyczny. Stało się tym sposobem jednym z najpopularniejszych wczasowisk na Polskim Wybrzeżu. Przybywający tu turyści korzystają obecnie z bogatej oferty noclegowej, rekreacyjnej, gastronomicznej i sportowej.
Polecamy: Karpacz | Szklarska Poręba | Zakopane | Góry | Morze | Jastrzębia Góra | Chłapowo | Karwia | Darłowo | Dąbki | Rewal | Wczasy |
Polnische Ostsee